wtorek, 2 września 2014

Walter Crane, ilustracje do baśni i bajek (artysta tygodnia)

Dziś chciałabym Wam przedstawić bardzo wyrafinowaną baśniową stylistykę. W antykizującym stroju, pełną subtelnych detali i bogatych ornamentów. Zaliczany do grona prerafaelitów angielski ilustrator, Walter Crane, zapewne wielu moim czytaczom znany, rozpoznawalny jest przede wszystkim jako artysta związany ze zdobnictwem książek, zwłaszcza tych dla dzieci. Jako współuczestnik ruchu Arts and Crafts przyczynił się do renesansu sztuki pięknego wydawania baśni. W jego pracach widać nawiązania do sztuki dawnej, począwszy od antyku po prawdziwych prerafaelitów, czyli malarstwo poprzedzające dzieła wielkich mistrzów renesansu.

Walter Crane, ilustracja z Pięknej i Bestii


Walter Crane, okładka toy book z 1874, widoczne nawiązania do malarstwa japońskiego


Crane swoją przygodę z ilustracją dziecięcą rozpoczął od popularnych w XIX wieku toy books. Edmund Evans, zatrudnił go w latach sześćdziesiątych do pracy nad tanimi wydaniami zwanymi yellowback, ale wkrótce panowie rozszerzyli współpracę. Crane ilustrował książki dla dzieci: rymowanki i bajki wydawane właśnie jako toy books.

Wpływy inspiracji dawną i egzotyczną sztuką widać już w The Frog Prince (1874) - w serii widoczne są wpływy japońskich drzeworytów oraz długiej podróży do Włoch, jaką artysta odbył w 1871. W jego późniejszych pracach widoczne jest również rosnące zainteresowanie mariażem słowa i pięknej ilustracji, jaki można podziwiać sięgając po średniowieczne księgi iluminowane.


Walter Crane, The Absurd ABC, 1874

W ilustracjach do Sinobrodego widać szczególne zamiłowanie do podkreślania perspektywy linearnej, charakterystyczne dla malarzy takich, jak Uccello, Piero della Francesca czy Mantegna. Perspektywa była małą obsesją wymienionych artystów epoki quattrocenta. Styl prosty, do którego należą ich dzieła, zapoczątkowany przez Masaccia, skupiał się na poszukiwaniach geometrycznych i ilustracje Crane'a bezpośrednio do niego nawiązują. Ilustrator ubrał również postaci z baśni w stylizowane stroje nawiązujące do epoki wczesnego renesansu, jeśli można się tak nieściśle wyrazić.


Walter Crane, ilustracja do baśni Sinobrody

Walter Crane, ilustracja do baśni Sinobrody

Z kolei ilustracje do Śpiącej królewny i Jasia i magicznej fasoli są  idealnym przykładem nawiązania Crane'a do antyku greckiego i rzymskiego, zwłaszcza przefiltrowanego przez optykę renesansu i późniejszych epok.

Walter Crane, ilustracja do baśni Śpiąca królewna

Walter Crane, ilustracja do baśni Śpiąca królewna

Walter Crane, ilustracja do baśni Śpiąca królewna

Walter Crane, ilustracja do baśni Śpiąca królewna

Walter Crane, ilustracja do baśni Śpiąca królewna



Ilustratorzy baśni często sięgają po stylizacje, które mają na celu nadać tworzonemu przez nich uniwersum cech niesamowitych i egzotycznych lub chociaż niecodziennych. Dziś i w ciągu wieku XX często sięga się po kostium wieku XIX, czasy wiktoriańskie, aby dokonać tego zabiegu. Crane w takim celu nawiązywał do czasów starożytnych, dawnej sztuki średniowiecznej i renesansowej i mieszał to z inspiracjami orientalnymi. 

Eklektyczne podejście ilustratora widoczne jest zwłaszcza w ilustracjach do Czerwonego Kapturka i Kota w butach.


Walter Crane, ilustracja do Czerwonego Kapturka

Walter Crane, ilustracja do Czerwonego Kapturka

Walter Crane, ilustracja do Czerwonego Kapturka

Walter Crane, ilustracja do Czerwonego Kapturka

Walter Crane, ilustracja do Czerwonego Kapturka

Walter Crane, ilustracja do Kota w butach

Walter Crane, ilustracja do Kota w butach

Walter Crane, ilustracja do Kota w butach

Walter Crane, ilustracja do Kota w butach

Walter Crane, ilustracja do Kota w butach
Warto zwrócić uwagę na to, że w przypadku Kota w butach niektóre z ilustracji mają charakter wręcz komiksowy, a w większości przypadków treść również i innych baśni jest umieszczona w "okienku" i staje się komentarzem do ilustracji (nie odwrotnie).


Dodaj napis

Ilustrował również Bajki Ezopa, gdzie nawiązania do antyku przeplatają się ze stylizacją orientalną.



W innych jego pracach baśniologicznych widać także wyraźne przekonanie, że taki wystylizowany "antyk" może być baśniowy:




Idąc za duchem średniowiecznej sztuki, charakterystyczną fascynacją ruchu Arts and Crafts, Crane sięgał także po nawiązania do bogato zdobionych manuskryptów:


Korzystałam z:
http://collection.cooperhewitt.org/objects/18353709/
https://archive.org/stream/picturingchildho00burl#page/n5/mode/2up





10 komentarzy:

  1. Śpiąca królewna w wersji antycznej jest niesamowita! Te ilustracje są na tak wysokim poziomie, że można nabrać wrażenia, że są ważniejsze od samych baśni. Nie znałam tego malarza i bardzo się cieszę, że dzięki Tobie mogłam go poznać! :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W jakimś sensie są ważniejsze od baśni. Równie dobrze sprawdzą się w roli ilustracji, którą poznają dzieci, jak i zachwycą dorosłych, którzy baśnie znają już na pamięć ;) Chociaż, chociaż. Planuję kilka wpisów poświęconych pewnym mniej znanym faktom i kontekstom związanym z powszechnie znanymi baśniami.

      Cieszę się, że dzięki mnie poznałaś Crane'a.

      Usuń
  2. Strasznie inspirują mnie jego ilustracje, pare przeheydrichowalam
    Crane mial niesamowity talent

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Kiedyś trafisz do artystów tygodnia i się wyspowiadasz ładnie z inspiracji ;) Tylko muszę pomyśleć jak ugryźć temat tak, aby Twoje dla wielu osób kontrowersyjne twórstwa nie zostały odebrane jakoś sensacyjnie, wiesz o co mi chodzi na pewno. Jako autorka blogasia mam taki obowiązek heheh

      Usuń
  3. Jak miło zobaczyć ilustracje Crane'a, po obejrzeniu polskich nowości wydawniczych "robionych marketingowo, a nie artystycznie, bo to się ma sprzedać"... Bo ładne rzeczy się przecież nie sprzedają. Wiadomo: wszyscy uwielbiają tylko nieładne...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jestem za poglądem, że dzieci nie są ani głupie ani pozbawione własnego poczucia smaku. Można go popsuć, to na pewno, a dobra ilustracja obroni się sama, nie trzeba wmawiać dzieciakom tylko księżniczek "disneja" :D dzieci docenią. Szkoda, że coraz rzadziej traktuje się książki dedykowane młodemu odbiorcy poważnie, a jedynie jako tanią książkę, która ma się sprzedać w dużej ilości.

      Usuń
  4. FANTASTYCZNE! Uwielbiam ilustracje do bajek a zwłaszcza w tym stylu. Zostało mi pewnie z sentymentu do baśni braci Grimm z ilustracjami Bożeny Truchanowskiej i Wiesława Majchrzaka na których się chowałam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Raz w miesiącu gości tu artysta baśniologiczny, chociaż nie zawsze są to dosłowne ilustracje do baśni. Zapraszam :D

      Usuń
  5. Też jakoś baśniowo mi ostatnio, choć zdecydowanie na niższym stopniu zaawansowania tematu ;) Po mgr odkopię sobie książki o baśniach psychologicznie, bo to strasznie fajny temat. Kiedyś badałam synka sąsiada testem tej pani http://www.fairytaletest.com/index.php, ale ilościowo ciężko wciąż interpretować, bo test jest grecki, a norm polskich jeszcze nie ma. Ludzie różnie donoszą się do testów projekcyjnych, wiadomo, ale jak dla mnie to chyba najlepsze narzędzie na maluchów i trochę większe dzieci, które jeszcze nie potrafią się komunikować inaczej, niż słowem i rysunkiem. A jeśli ktoś 'czuje' temat, to cuda można robić. Sama terapia baśnią jest już coraz bardziej doceniana i to jest świetne, bo dzieciaki od razu uczą się poznawać siebie.
    Ja za młodu (i wciąż nieustannie) ubóstwiałam Muminki i co ze mnie wyrosło :P

    A same ilustracje w tym teście mnie rozwaliły - np. 3 karty z krasnalem z pośród których wybiera dziecko, pamiętam, że nieźle się uśmiałam z interpretacji :)

    tfu

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Mam gdzieś jeszcze bibliografię, z której obecnie nie korzystam. Spis książek raczej niż bibliografię. To jeszcze z czasów, gdy się kręciłam trochę przy psychologii. Głównie artykuły i prace o baśnioterapii dzieci. Obecnie bardziej mnie interesuje baśnioterapia dorosłych i pogranicza psychologii-antropologii.

      Ten test jest oparty jakoś głównie o Bettelheima?

      Usuń

Witam w mojej baśni!
Zostawiając komentarz, tworzysz to miejsce razem ze mną.
Ze względu na spam moderuję komentarze do starszych postów.